|
Kết cục của Chrysler, trường kì 84 năm lịch sử
Tập đoàn sản xuất ôtô lớn thứ ba của Mỹ với trường kì 84 năm lịch sử, Chrysler đã chính thức đệ đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 của Bộ luật bảo hộ phá sản Mỹ hôm 30/4 vừa qua. Hãng ô tô Fiat của Ý sẽ liên minh với Chrysler để thành lập một “Chrysler mới”.
Trường kì 84 năm lịch sử, Chrysler đã chính thức đệ đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 của Bộ luật bảo hộ phá sản Mỹ hôm 30/4 vừa qua. Hãng ô tô Fiat của Ý sẽ liên minh với Chrysler để thành lập một “Chrysler mới”.
Hoạt động
Chrysler được ra đời từ năm 1925 do ông Walter P. Chrysler sáng lập .
Ngay 3 năm sau khi ra đời, hãng đã đánh dấu mốc quan trọng khi xây dựng tòa nhà lớn nhất thế giới với tên là Chrysler Building ở Manhattan, thành phố New York.
Kể từ năm 1998 đến năm 2007, Chrysler và hãng Daimler của Đức đã hợp tác hoạt động với tên Công ty ô tô liên doanh Daimler-Chrysler.
Công ty Cerberus đã thuê Robert L. Nardelli, cựu CEO của Home Depot, để làm CEO của Chrysler từ tháng 8/2007.
Ngày 27/4/2009, Daimler kí hiệp ước từ bỏ số cổ phần nắm giữ còn lại tại Chrysler và chấm dứt mọi liên hệ giữa hai bên trong năm tài khóa 2008. Ngoài ra, Daimler sẽ đóng góp 600 triệu đô la vào quỹ lương hưu của Chrysler trong thời gian từ năm 2009 đến 2011.
Nguyên nhân
Cuộc khủng hoảng tín dụng bùng phát tại Mỹ đã châm ngòi cho khủng hoảng ngành công nghiệp chế tạo ô tô của nước này vào năm 2008.
Kể từ năm 1960, khi đó các hãng ô tô của Đức và Nhật bắt đầu xâm nhập vào thị trường Mỹ đã làm giảm thị phần của 3 ông lớn ô tô. Sức cạnh tranh trên thị trường gay gắt hơn, cả 3 hãng này đã quay sang sản xuất vào các loại xe thể thao đa dụng (SUV), xe tải và loại xe sang trọng thay vì thay vì các nhãn hiệu ô tô nhỏ.
Bong bóng nhà đất Mỹ bùng nổ vào giữa năm 2006 khiến giá cả nhà lao dốc, nhiều nhà đầu tư bất động sản bị mắc nợ và doanh thu nhà cửa trong tình trạng ế ẩm. Các khoản nợ quá hạn tại ngân hàng tăng vọt, người dân không còn khả năng mua bán hàng hóa nhiều cũng như hứng thú với các dòng xe SUV hoặc các nhãn hiệu sang trọng.
Tiếp cận nguồn vốn tín dụng kinh doanh cũng như tiêu dùng trở nên khó khăn hơn do khối ngân hàng thận trọng với việc cho vay trước nguy cơ bị thua lỗ bởi những khoản nợ xấu trong thời kì khủng hoảng, càng khiến doanh thu và hoạt động của 3 ông lớn ô tô Mỹ là General Motor, Ford Motor và Chrysler lao đao.
Thêm một khó khăn khác, giá cả dầu bắt đầu leo thang và thiết lập mức kỉ lục 147,27 đô la/thùng vào tháng 7 năm 2008. Trong khi đó, túi tiền hạn chế, khiến doanh thu các dòng xe đắt tiền và tiêu thụ nhiều nhiên liệu như dòng SUV của các ông lớn này không còn hấp dẫn như trước đây.
Nhược điểm nữa của Chrysler là phụ thuộc gần như hoàn toàn vào thị trường Mỹ, khi doanh thu tại thị trường này rơi thảm hại, thì tình hình tài chính của hãng lâm vào khó khăn.
Khủng hoảng kinh tế cũng thay đổi thị hiếu của người tiêu dùng. Họ không những muốn mua các loại xe nhẹ và ít hao xăng mà còn muốn mua xe chạy bền, để khi bán lại vẫn được giá. Một chiếc xe Toyota tiêu biểu, sau thời gian 4 năm sử dụng có thể bán được 50% giá trị ban đầu, trong khi đó, một chiếc Chrysler chỉ bán được với giá bằng 18% giá mua ban đầu.
Năm tồi tệ của ngành ô tô Mỹ
Năm 2008, là năm tồi tệ nhất của thị trường xe hơi tại Mỹ. Doanh số của 3 hãng sản xuất ô tô lớn nhất nước này trong năm 2008 giảm xuống mức thấp ngang hồi thập niên 1950.
Tám tháng đầu năm 2008, Chrysler bị lỗ tới 400 triệu đô la và trong cả năm 2008, Chrysler công bố khoản lỗ khổng lồ gần 17 tỉ đô la.
Năm 2000, các hãng xe Mỹ chiếm hai phần ba (66%) thị trường Mỹ và Canada. Năm 2008, họ chỉ còn chiếm dưới một nửa (47%).
Tình trạng
Nhằm đối phó với doanh thu trượt dốc và thua lỗ trầm trọng, các nhà sản xuất ô tô tại Mỹ mạnh tay cắt giảm sản lượng và nhân công nhằm bớt gánh nặng tài chính.
Kể từ năm 2006 đến nay, ngành công nghiệp xe hơi Mỹ đã phải cắt giảm hàng chục ngàn lao động, nhiều nhà máy đã phải tạm dừng hoạt động trong vài tuần để giảm sản lượng xe bán tải và SUV.
Hiệp hội đại lý ô tô Mỹ cho biết, từ đầu năm đã có gần 600 trên tổng số 20.770 đại lý ô tô mới tại Mỹ phải đóng cửa.
Cuối năm 2008, Chrysler công bố rằng họ đã gần như cạn kiệt tiền và có khả năng không thể tồn tại qua năm 2009.
Ngày 17/12/2008, Chrysler tuyên bố sẽ đóng cửa toàn bộ nhà máy tại Bắc Mỹ bắt đầu từ 19/12 trong thời gian ít nhất 1 tháng. Trong đợt đóng cửa nhà máy một tháng này của Chrysler, toàn bộ nhân viên được hưởng 95% lương mà không phải đi làm.
Các đại lý của Chrysler cho biết, nhiều khách hàng muốn mua xe Chrysler, Jeep và Dodge, nhưng không thể ký hợp đồng do không có tài chính. Có tới 20-25% khách hàng tiềm năng không vay được tiền để mua xe.
Chrysler cũng đã thông báo đóng cửa 2 nhà máy của hãng tại Canađa từ ngày 22/12/2008 đến đầu tháng 2/2009, do triển vọng nhu cầu tiêu thụ u ám.
Cầu cứu trợ
Song song với việc giảm chi phí, Chrysler cầu cứu trợ từ chính phủ. Hạ viên thông qua, nhưng Thượng viện bác bỏ đề nghị cứu viện. Tổng thống Bush ban đầu không có ý định cứu ngành ô tô và có ý định để ngành này phá sản có trật tự.
Tuy nhiên sau đó ông đã thay đổi và phê chuẩn cho 3 hãng ô tô lớn nhất của quốc gia vay 17,4 tỷ đô la, tiền trích trong gói cứu trợ khối ngân hàng trị giá 700 tỷ đô la. Trong đó, Chrysler nhận được 4 tỷ đô la vào mùng 2/1/2009.
Để nhận được khoản vay này, chính phủ cũng đặt hạn chót là ngày 31/3/2009 để Chrysler ty phải chứng minh khả năng trụ vững và liên minh với hãng ô tô Fiat. Nếu qua thời hạn này mà Chrysler không đưa ra được kế hoạch nào thì sẽ bị thu hồi các khoản vay.
Trước đó, ngày 16/1/2009, Bộ Tài chính Mỹ tuyên bố cho công ty tài chính trực thuộc Chrysler là Chrysler Financial, vay 1,5 tỷ đôla. Động thái này đã mở đường cho Chrysler cung cấp các khoản vay lãi suất 0% đối với người mua xe nhằm tăng doanh thu bán hàng.
Chương trình hỗ trợ người mua xe với lãi suất 0%, áp dụng với xe jeep, xe thể thao, trong thời hạn tối đa lên tới 5 năm.
Số tiền 1,5 tỷ đôla là độc lập với khoản vay 4 tỷ đôla, giúp Chrysler có thêm tiền mặt duy trì hoạt động.
Thêm một cơ hội cho Chrysler, tiếp tục nhận cứu trợ
Thêm một cơ hội cho Chrysler, ngày 21/4, Bộ tài chính tiếp tục cung cấp cho Chrysler 500 triệu đô la và gia hạn thêm 30 ngày đến cuối tháng 4 để hãng tái cơ cấu và tìm cách liên minh với Fiat.
Tổng thống Obama đưa ra nhận định phá sản có thể là sự lựa chọn tốt nhất đối với Chrysler.
Ngoài ra, chính phủ Mỹ tuyên bố sẽ cung cấp thêm cho Chrysler 6 tỷ đô nếu hãng này hoàn thành việc tái cơ cấu doanh nghiệp trước thời điểm 30/4.
Để hoàn thành việc tái cơ cấu, chính phủ Mỹ cũng yêu cầu Chrysler phải điều chỉnh giảm các khoản nợ của mình và đảm bảo việc hợp tác thành công với hãng Fiat của Mỹ.
Chrysler nỗ lực dàn xếp tránh phá sản
Ngày 24/4/2009, Chrysler đã đạt được thoả thuận ban đầu cắt giảm chi phí lao động với nghiệp đoàn các ngành ôtô Mỹ UAW về việc cắt giảm nhân công.
Công đoàn ô tô Canada (CAW) cho biết họ đã đạt được thỏa thuận sơ bộ sau hơn 1 tháng làm việc với Chrysler.
Khoảng 8.000 thành viên thuộc CAW đã đồng ý từ bỏ một số khoản phúc lợi. Thỏa thuận mới này sẽ giúp Chrysler tiết kiệm được 197 triệu đô la/năm. CAW và Chrysler cũng đồng ý thành lập quỹ y tế dành cho người về hưu.
Việc đạt được thỏa thuận với CAW có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với Chrysler bởi Fiat chỉ đồng ý liên minh nếu Chrysler hoàn thành tốt việc thương lượng với CAW.
Ngày 28/4, các chủ nợ lớn của Chrysler như ngân hàng Citigroup hay JPMorgan Chase đã chấp nhận giảm nợ cho Chrysler, từ 7 tỉ đô la xuống còn 3,75 tỉ đô la.
Tuy nhiên, sau nhiều ngày đàm phán căng thẳng, các chủ nợ nhỏ hơn không chấp nhận đề xuất giảm nợ, bất chấp yêu cầu từ phía Chính phủ Mỹ.
Việc Chrysler không đạt được thỏa thuận tái cơ cấu nợ với các chủ nợ là giọt nước tràn ly đưa hãng này phải lựa chọn việc phá sản. Bên cạnh đó, Chrysler bất ngờ công bố đã đạt được thỏa thuận sáp nhập với Fiat.
Hồ sơ phá sản
Như vậy, sẽ có một “Chrysler mới” được ra đời với thỏa thuận như sau:
Sau khi liên minh, Fiat sẽ nắm giữ cổ phần ban đầu là 20% trong Chrysler. Trong trường hợp nếu như Fiat đầu tư vào hoạt động tại thị trường Mỹ thì cổ phần Fiat có thể tăng lên 35%. Ngoài ra, nếu như Chrysler hoàn tất các khoản vay từ chính phủ thì cố phần của Fiat có thể vượt lên 51%.
Quỹ bảo hiểm y tế của Liên đoàn công nhân ô tô (UAW), là tổ chức chi trả bảo hiểm y tế cho công nhân về hưu của Chrysler sẽ có 55% cổ phần trong Chrysler.
Chính phủ Mỹ sẽ cai quản 8% cổ phần và Canada sẽ có 2%.
Các chủ nợ cho vay có thể chấp sẽ được nhận 2 tỉ đô la từ việc Chrysler “mới” mua lại tài sản của Chrysler “cũ”, bao gồm như nhà máy, thiết bị, nhà cung cấp, phân phối…
Tập đoàn sở hữu cổ phần lớn nhất của Chrysler, Cerberus sẽ mất trắng số cổ phần này. Hãng Daimler, một cổ đông nắm giữ 19,9% cổ phần trong Chrysler, cũng sẽ thiệt hại toàn bộ.
Ông Nardelli sẽ tiếp tục điều hành Ban Giám đốc mới của hãng sau khi Chrysler sát nhập với Fiat với tư cách CEO mới.
Ban điều hành của Chrysler mới sẽ bao gồm 9 thành viên, trong đó có 6 người từ chính phủ và 3 người tại hãng Fiat.
Bộ phận tài chính của Chrysler, Chrysler Financial sẽ ngừng cấp các khoản vay mua xe mới. Thay vào đó, bộ phận tài chính của hãng GM sẽ cung cấp vốn vay cho các nhà cung cấp và khách hàng của Chrysler.
Theo chương 11 Bộ luật phá sản, chính phủ Mỹ sẽ cấp cho Chrysler 8 tỷ đô la để duy trì hoạt động trong quá trình hoàn thành việc phá sản.
Nhà Trắng cho hay, quá trình phá sản của Chrysler sẽ mất 30-60 ngày để hoàn thành.
Dự báo sẽ thu lợi trong năm 2012
Trong bản đệ trình lên chính phủ, Chrysler dự báo sẽ có 100 triệu đô la lợi nhuận trong năm 2012 và 1,6 tỉ đô la vào năm 2013. Thu nhập sẽ lên tới 3 tỉ đô la vào khoảng năm 2016.
Quang Đạt ( tổng hợp)
Ngày 30/4/2009, Chrysler chính thức nộp đơn xin phá sản theo chương thứ 11 của Bộ luật phá sản và công bố đã đạt được thỏa thuận liên minh với hãng ô tô Fiat- Ý.
Ngày 14/5/2007, hãng Daimler tuyên bố bán 80,1% cổ phần nắm giữ tại Chrysler cho Công ty quỹ tư nhân Mỹ có tên là Cerberus Capital Management. Tuy nhiên Daimler vẫn tiếp tục quản 19,9% cổ phần. |
